Ӗнер тата паян Шупашкарта «Ҫӗрлуми-2026» курав иртни пирки пӗлтернӗччӗ. ЧР Ял хуҫалӑх министерстви ӗнер курав мӗнле иртнине пӗтӗмлетнӗ.
Ӗнер курава 4 пин ҫын ҫитсе курнӑ, пӗтӗмпе 33 тонна вӑрлӑх ҫӗрулми сутнӑ.
Аса илтеретпӗр: «Ҫӗрулми-2026» курав МТВ-центрта тата «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ «Пехет» агромаркетра иртет. МТВ-центр патӗнчи шатерта та вӑрлӑх ҫӗрулми сутаҫҫӗ.
Кӑҫал курава Раҫҫейри 78 регионти 78 компани хутшӑнать. Ҫавӑн пекех ӑсталӑх класӗсем иртеҫҫӗ, ҫӗрулмирен хатӗрленӗ 100 ытла ҫимӗҫе тутанса пӑхма та пулать.
Ыран, пуш уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче йӑлана кӗнӗ «Ҫӗрулми – 2026» курав ӗҫлеме тытӑнӗ.
Кӑҫалхипе виҫҫӗмӗш хут ӗнтӗ вӑл МТВ-центрта иртӗ. Курав унта 5-мӗш хутра пулӗ. Ҫавӑн пекех хальхинче тепӗр вырӑн пулӗ: «Пехет» агромаркет. Вӑл Шупашкарти «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ. Икӗ ҫӗрте те вӑрлӑх ҫӗрулми туянма май пулӗ. МТВ-центр патӗнчи парковкӑра шатер та вырнаҫтарӗҫ, унта тата ҫӗрулми сутӗҫ.
Кӑҫал курава Раҫҫейри 18 регионти 78 организаци хутшӑнма палӑртнӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, хамӑр патри тата ют ҫӗршывсен селекцийӗнчи 15 сорта хӑтлӗҫ.
Хӑнасем валли программа пуян: ҫӗрулмин тӗрлӗ сортӗнчен хатӗрленӗ 100 ытла ҫимӗҫе тутанса пӑхма май пулӗ. Ҫавӑн пекех республикӑри «Ҫӗрулми УЯВ» конкурса хутшӑннӑ ӳкерчӗксен куравӗ ӗҫлӗ.
Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗ агропромышленноҫ комплексне пулӑшмалли ҫӗнӗ йӗркене ҫирӗплетнӗ. Унччен кашни 6 енпе уйрӑм йӗрке пулнӑ, халӗ вӗсене пӗрлештерсе пӗр пӗтӗмӗшле йӗрке туса хунӑ. Ку федераци саккунӗсемпе килӗшсе тӑрать.
Тӗп улшӑнусем ҫакӑн пек:
• Вӑрлӑх енӗпе: субсидипе халӗ Раҫҫейре ӗрчетнӗ сортсемшӗн кӑна пулӑшаҫҫӗ.
• Ӑратлӑ выльӑх-чӗрлӗх енӗпе: селекцилеме укҫапа пулӑшӗҫ. 2027 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа выльӑхсене ятарлӑ патшалӑх системинче (ФГИС) регистрацилемелле.
• Сӗт туса илессипе: пулӑшу пӗчӗк тата вӑтам усламҫӑсене кӑна лекӗ. Вӗсен тупӑшӗ ҫулталӑкра 800 миллион тенкӗрен иртмелле мар.
Пӗлме: 2026 ҫулта АПК сферине пулӑшма пӗтӗмӗшле 776,6 млн тенкӗ уйӑрнӑ (федераци хыснинчен – 436,8 млн, республикӑран – 339,8 млн).
Чӑваш Енри аграрисем ҫурхи ӗҫсене хатӗрленеҫҫӗ. Ку ыйтӑва Чӑваш Республикин Элтеперӗпе иртнӗ планеркӑра сӳтсе явнӑ.
Аграрисем сезона пуш уйӑхӗн иккӗмӗш декадинче пуҫӑнасшӑн, акана вара ака уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче тухасшӑн.
Кӑҫал ял хуҫалӑх культурисене 542,7 гектар ҫинче акма палӑртнӑ. Ҫурри ытла – 281 гектар – тыр-пул. Аграрисене ака ӗҫӗсене ирттерме 3,8 млрд тенкӗ кирлӗ.
Шупашкарти сӗт-ҫу завочӗ сӗт йышӑнакан ҫӗнӗ цех уҫнӑ.
Ку завод Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсене илсен, асӑннӑ завод сӗт йышӑнакан хальхи вӑхӑтри комплекс шутланать тесе пӗлтернӗ республикӑн Ял хуҫалӑх министерствинче.
Завод 2024 ҫулта калӑпӑшлӑ реконструкци пуҫарса янӑ. Ҫӗнӗ цеха вара уҫни предприятишӗн пӗлтерешлӗ тепӗр утӑм шутланать. Ҫӗнӗрен вырнаҫтарнӑ икӗ модуль харӑсах икӗ машинаран сет йышӑнайрать.
Муркаш районӗнчи Владимир Осетров водителе «Чӑваш Республикин ял хуҫалӑхӗн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ята панӑ. Хушӑва республика Элтеперӗ алӑ пуснӑ.
Владимир Аркадиевич 40 ҫул ытла Муркаш районӗнчи кайӑк-кӗшӗк фабрикинче ӗҫлет. 1984 ҫулта вӑл унта слесарь пулса вырнаҫнӑ, кайран водительте тимлеме пуҫланӑ. Халӗ вӑл грузовиксемпе те ҫӳрет, кӑткӑс ял хуҫалӑх техникине те ҫӑмӑллӑнах итлеттерет. Хӑйӗн опычӗпе ҫамрӑк специалистсене те паллаштарать.
Вӑрнарти аш-какай мясокомбинатӗнче продукцие упрамалли хальхи вӑхӑтри склад туса лартнӑ. Унта пӗр харӑс 60 тонна продукци вырнаҫать, ку вӑл унччен пулнинчен 2,5 хут пысӑкрах, саккаса вара 4 сехетре пурнӑҫлама пултараҫҫӗ-мӗн.
Предприятири роботсем, вӗсене унта
Вася теме юратаҫҫӗ, талӑкӗпех ӗҫлеҫҫӗ. Ҫынсем вара комплекса ӗҫлеттерессишӗн яваплӑ.
Шупашкарта «Пехет» агромаркет ӗҫленине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Вӑл «Каскад» суту-илӳ ҫуртӗнчи аялти хутра вырнаҫнӑ. Унта пулса курнисем каланӑ тӑрӑх, агромаркета кайса ҫӳреме меллӗ мар. Халӑх питех пырса ҫӳременни, тавар туянакан сахалли пирки халӑх тетелӗнче ҫырнине те асӑрхакаланӑччӗ.
Халӑха унта илӗртес тесе пӗлтӗр кӗркунне унта районсемпе министерствӑсен кунӗсене те ирттерсе пӑхрӗҫ – хайхисен вӑхӑтӗнче юрласа-ташласа та кӑтартрӗҫ.
Агромаркетра суту-илӳ тӑвакансене хавхалантарас тесе республикӑн Ял хуҫалӑх министерстви 10 миллион тенкӗ субсиди уйӑрса пама йышӑннӑ, вӑл укҫа усламҫӑсене аренда тӑкакӗн пӗр пайне саплаштарма кайӗ.
Етӗрне районӗнчи В.И.Чапаев ячӗллӗ заводра ӑратлӑ юртӑ лаша ӗрчетеҫҫӗ.
Асӑннӑ заводра нумаях пулмасть «Знамя труда» (чӑв. Ӗҫ ялавӗ) хаҫат тишкерӳҫи пулнӑ, унти ӗҫ-пуҫа паллашнӑ.
Кӑҫалхи утӑ уйӑхӗн 15-мӗшӗнче завод 100 ҫул тултарӗ.
Заводра паян та хӑйсен ӗҫне чунтан юратакансем тӑрӑшаҫҫӗ. Роман Малов Вячеслав Политов, Виктор Чернышов тата ыттисен ӗҫне тивӗҫлипе малалла тӑсать.
Иван Ермолаев выльӑх тухтӑрӗ «Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ ветеринари врачӗ» хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Хушӑва Раҫҫей Президенчӗ раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнче алӑ пуснӑ.
Иван Егорович Хусанти Н.Э. Бауман ячӗлле ветеринари медицинин институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Выльӑх тухтӑрӗнче 34 ҫул ытла тӑрӑшать, ҫав шутран 20 ҫулне — Вӑрнарти аш-какай комбинатӗнче. Вӑл сысна ҫурисем таса сыва ӳсчӗр тесе тӑрӑшать.
+27.8 °C