Муркаш районӗнчи Владимир Осетров водителе «Чӑваш Республикин ял хуҫалӑхӗн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ята панӑ. Хушӑва республика Элтеперӗ алӑ пуснӑ.
Владимир Аркадиевич 40 ҫул ытла Муркаш районӗнчи кайӑк-кӗшӗк фабрикинче ӗҫлет. 1984 ҫулта вӑл унта слесарь пулса вырнаҫнӑ, кайран водительте тимлеме пуҫланӑ. Халӗ вӑл грузовиксемпе те ҫӳрет, кӑткӑс ял хуҫалӑх техникине те ҫӑмӑллӑнах итлеттерет. Хӑйӗн опычӗпе ҫамрӑк специалистсене те паллаштарать.
Вӑрнарти аш-какай мясокомбинатӗнче продукцие упрамалли хальхи вӑхӑтри склад туса лартнӑ. Унта пӗр харӑс 60 тонна продукци вырнаҫать, ку вӑл унччен пулнинчен 2,5 хут пысӑкрах, саккаса вара 4 сехетре пурнӑҫлама пултараҫҫӗ-мӗн.
Предприятири роботсем, вӗсене унта
Вася теме юратаҫҫӗ, талӑкӗпех ӗҫлеҫҫӗ. Ҫынсем вара комплекса ӗҫлеттерессишӗн яваплӑ.
Шупашкарта «Пехет» агромаркет ӗҫленине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Вӑл «Каскад» суту-илӳ ҫуртӗнчи аялти хутра вырнаҫнӑ. Унта пулса курнисем каланӑ тӑрӑх, агромаркета кайса ҫӳреме меллӗ мар. Халӑх питех пырса ҫӳременни, тавар туянакан сахалли пирки халӑх тетелӗнче ҫырнине те асӑрхакаланӑччӗ.
Халӑха унта илӗртес тесе пӗлтӗр кӗркунне унта районсемпе министерствӑсен кунӗсене те ирттерсе пӑхрӗҫ – хайхисен вӑхӑтӗнче юрласа-ташласа та кӑтартрӗҫ.
Агромаркетра суту-илӳ тӑвакансене хавхалантарас тесе республикӑн Ял хуҫалӑх министерстви 10 миллион тенкӗ субсиди уйӑрса пама йышӑннӑ, вӑл укҫа усламҫӑсене аренда тӑкакӗн пӗр пайне саплаштарма кайӗ.
Етӗрне районӗнчи В.И.Чапаев ячӗллӗ заводра ӑратлӑ юртӑ лаша ӗрчетеҫҫӗ.
Асӑннӑ заводра нумаях пулмасть «Знамя труда» (чӑв. Ӗҫ ялавӗ) хаҫат тишкерӳҫи пулнӑ, унти ӗҫ-пуҫа паллашнӑ.
Кӑҫалхи утӑ уйӑхӗн 15-мӗшӗнче завод 100 ҫул тултарӗ.
Заводра паян та хӑйсен ӗҫне чунтан юратакансем тӑрӑшаҫҫӗ. Роман Малов Вячеслав Политов, Виктор Чернышов тата ыттисен ӗҫне тивӗҫлипе малалла тӑсать.
Иван Ермолаев выльӑх тухтӑрӗ «Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ ветеринари врачӗ» хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Хушӑва Раҫҫей Президенчӗ раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнче алӑ пуснӑ.
Иван Егорович Хусанти Н.Э. Бауман ячӗлле ветеринари медицинин институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Выльӑх тухтӑрӗнче 34 ҫул ытла тӑрӑшать, ҫав шутран 20 ҫулне — Вӑрнарти аш-какай комбинатӗнче. Вӑл сысна ҫурисем таса сыва ӳсчӗр тесе тӑрӑшать.
Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, ҫуркунне Шупашкарта «Ҫӗрулми» курав иртет. Ҫитес ҫул вӑл пуш уйӑхӗн 4-5-мӗшӗсенче пулӗ.
Темиҫе ҫул ӗнтӗ курава МТВ-центрта йӗркелеҫҫӗ. Хальхинче те ҫавӑнтах пулӗ. Унта вӑрлӑх ҫӗрулми сутнисӗр пуҫне ял хуҫалӑх техникин куравӗ те пулӗ. А.Г.Лорх ячӗллӗ ҫӗрулмин тӗпчев федераци центрӗ тӗрлӗ сортпа паллаштарӗ.
Ксения Викторова Мускавра юристра ӗҫленӗ, халӗ вара Чӑваш Ене таврӑннӑ, Муркашра кайӑк-кӗшӗк усрать.
Ксения Викторова – икӗ ача амӑшӗ, шавлӑ хулара пурӑнса йӑлӑхсан тӑван тӑрӑха таврӑннӑ. Чӑваш Енре вӑл хӑйӗн ӗмӗтне пурнӑҫланӑ. Халӗ Ксения кайӑк-кӗшӗк усрать. Ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче вӑл соцконтракт алӑ пуснӑ. Патшалӑх панӑ укҫапа ҫамрӑк хӗрарӑм инкубаторсем, кайӑк-кӗшӗк ҫӑмартисем туяннӑ. Халӗ унӑн хуҫалӑхӗнче – ӑратлӑ чӑхсем: бентамкӑсем, брамӑсем, виандотсем.
Пӗр сехетре пӗр ҫын 20 сотӑй ҫӗрулми лартма пултарать.
Ку – юмах мар. Кунашкал хатӗре Шупашкарта пурӑнакан Владимир Выйгетов шухӑшласа кӑларнӑ. Чи малтан вӑл алӑ айӗнчи япаласенчен ҫӗрулми кӑлармалли хатӗр ӑсталанӑ, унтан – купаламалли. Халӗ ав ҫӗрулми лартмалли хатӗр шутласа тупнӑ. Ӑна ытти ҫынсем те килӗштернӗ. Ара, вӑл вӑхӑта та, вӑя та перекетлеме май парать.
Чӑваш Республикинче кӑҫал ҫӗрулми ӑнса пулнӑ, ӑна вӑхӑтра пӳлмене кӗртнӗ. Пӗтӗмпе республикӑра 121,5 пин тонна ҫӗрулми туса илнӗ.
Ку, пӗлтӗрхипе танлаштарсан, 7,2 процент нумайрах. Тухӑҫӗ фермерсемпе ял хуҫалӑхӗсене чӑннипех те савантарнӑ: пӗр гектартан вӑтамран 297,4 центнер ҫӗрулми пуҫтарнӑ. Иртнӗ ҫулхипе танлаштарсан, 18 процент нумайрах.
Ҫӗрулми нумай ларатссипе кӑҫал Патӑрьел тата Комсомольски округӗсем малта пулнӑ. Вӑрмар тата Елчӗк округӗсем вара чи пысӑк тухӑҫ туса илнӗ.
Республикӑра «Кӗр парнисем» ярмӑрккӑна пӗтӗмлетнӗ. Аса илтерер: вӑл авӑн уйӑхӗн 13-мӗшӗнченпе Чӑваш Енре 49 лапамра иртнӗ. Унта вырӑнти ял хуҫалӑх предприятийӗсен, фермерсен экологи тӗлӗшӗнчен таса ҫимӗҫӗсене йӳнӗрехпе туянма май пулнӑ.
Икӗ уйӑхра ярмӑрккӑра 512 тонна ытла ҫимӗҫ сутнӑ. Ытларах ҫӗрулми (63%) туяннӑ. Кӑҫал тин татнӑ ҫырласем те туянма май пулнӑ. Ҫавӑн пекех вырӑнти произоводительсем аш-какай, пыл, калчасем, вӑрлӑхсем, кукӑль таврашӗ сутнӑ.
Сутуҫӑсене вырӑнпа тӳлевсӗрех тивӗҫтернӗ. Тивӗҫлӗ канурисене, ветерансене тата сусӑрсене ҫимӗҫсене киле ҫитиех леҫсе панӑ.
+3.3 °C